 |
| zelfportret van de jonge Rembrandt, 1629 |
Een poosje geleden bracht ik een min of meer verplicht
bezoek aan het Mauritshuis in Den Haag. Je weet wel, Rembrandt 350 jaar geleden
overleden en dat moet gevierd worden. Ik schreef er al eerder over. In het
Rijksmuseum was ik al geweest, maar 'Rembrandt en het Mauritshuis' moest nog
afgevinkt worden. Dat klinkt dan misschien als een moetje, maar dat is 't beslist
niet. Want het Mauritshuis is altijd de moeite waard en als ze dan ook nog eens
al hun 'eigen' Rembrandts bij elkaar hangen,wordt 't helemaal leuk. Dus als je
kunt, gewoon gaan. Nog tot 15 september.
Waar het me nu om gaat is het iconische schilderij 'De anatomische
les van Dr. Nicolaes Tulp'. Rembrandts eerste grote groepsportret waarmee hij
in 1632 doorbrak.
Een werk waarin je je helemaal kunt verliezen als je er
aandachtig naar kijkt. Maar alleen kijken is tegenwoordig niet meer genoeg. Er
moet van alles bij. Toeters, bellen, experience dit en dat, brood en spelen,
apps. Vooral dat laatste is heel erg in, ook omdat de mobiele telefoon voor
velen een soort lichamelijk verlengstuk is geworden. Dat heeft absoluut
allerlei voordelen. Maar elk voordeel hep ze nadeel, zoals een beroemd
Nederlands filosoof jaren geleden al wist. Nu is er dus ook een app waarmee je
die anatomische les in het Mauritshuis driedimensionaal kunt binnentreden. Kijk
maar bij dit promotiefilmpje van het Mauritshuis en sponsor Nationale Nederlanden
(https://youtu.be/uYUKT6moER4 ).
 |
| still uit het filmpje |
Toen in het Mauritshuis dacht ik al 'wat voegt dit nu
eigenlijk toe?'. 't Is leuk, maar hooguit dat, en dan? Is kijken naar het echte
schilderij niet veel interessanter dan zo'n namaakgedoe? Maar ja, ik kijk
natuurlijk wel als kunstenaar en het schilderij is voor mij 'experience'
genoeg.
Die gedachte kwam opnieuw in me op toen ik een paar weken
geleden het bericht las over de pratende Mona Lisa. Ook al zo'n iconisch
schilderij van Leonardo da Vinci en dan nog veel wereldberoemder dan die
anatomische les. Probeer er in het Louvre in Parijs maar eens bij te komen. Een
aantal jaren geleden maakte ik er deze foto.
En dat gaat daar dus de hele dag zo door. Eigenlijk
complete waanzin! Nu heeft een Russische expert aan de hand van één foto van de
Mona Lisa haar aan de praat gekregen. Met een ingewikkeld computerprogramma dat
blijkbaar gebaseerd is op AI, artificial intelligence (https://youtu.be/P2uZF-5F1wI ).
Ze praat daarin wel, maar maakt nog geen geluid. Een
soort 'talking head' zonder stem. Gaat
dit nu ook een gimmick worden in musea (sorry voor al die Engelse termen, hoe
kun je nog zonder)? Ik hoop eigenlijk van niet. Maar ongetwijfeld gaan we door
dit soort technieken interessante tijden tegemoet met 100% fakenews. Gewoon één foto van president Macron en op een
volstrekt betrouwbaar medium als Facebook verschijnt een video waarin hij heel
natuurlijk in z'n mooiste Frans vertelt dat hij Franse wijn al jaren niet om te
drinken vindt. Zoals gezegd, dat worden interessante tijden. Maar laten we in
de kunst toch gewoon lekker blijven kijken. Tot volgende week.
TOOS
