TOOS &amp; ART, blog van Nederlands Briljanten Kunstenaar 2016

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

dinsdag 19 augustus 2014

Odysseus here, Odysseus there, Odysseus everywhere

begin van expositie "Odyssee" in hoofdbastion

Hebben we in fort Rammekens "O die zee" en mijn expositie "Odyssee", hebben ze in Scheveningen in augustus ineens "Oh die zee". Een audiowandeling door Scheveningen, ook gebaseerd op dat epos van Homerus. Krijg je tijdens die wandeling op je koptelefoon drie van Odysseus' avonturen te horen. Zeg maar eens dat Homerus niet populair is!

Mijn galeriehouder in Nice, Jean Paul Aureglia van Galerie Quadrige, heeft dat dus haarfijn aangevoeld toen hij begon met een nieuwe uitgave van de Odyssee en mij daar ook bij betrok. Om een vijftal steendrukken te maken als illustratie bij enkele van de vele avonturen van Odysseus. Vier daarvan heb ik al klaar. Gemaakt in het atelier van Rudolf Broulim bij Antwerpen. Ik schreef daarover al eens in dit blog. Maar Rudolf vond dat hij met zijn 68 jaar zijn persen wel eens mocht laten stoppen. Dus stond er, zogezegd, nog één steendruk in de wacht.

met Rudolph Broulim aan het werk in zijn atelier

Nu heb ik goede contacten met het Nederlands Steendrukmuseum in Valkenswaard. Ik draag dat museum een heel warm hart toe. Want onder de inspirerende leiding van directeur Frank van Oortmersen en technische man Cees van Rooij houdt het de steendruktechniek levend voor een breed publiek. Niet voor niets heb ik een collectie van mijn steendrukken aan het museum geschonken. Ook wordt hun grote steendrukpers nog regelmatig gebruikt om nieuwe litho's te maken. Daarvoor komt dan steendrukker Gertjan Forrer over uit Amsterdam.

overleg met Gertjan Forrer, Cees van Rooij en Frank van Oortmersen

Dus toen ik kwam met het voorstel die vijfde Odyssee litho in het museum te drukken, was men gelijk enthousiast. Zeker toen ter sprake kwam dat ik dan gelijk ook mooi een relatiegeschenk voor het museum kon maken. Want met een beetje goeie wil kan dat namelijk op dezelfde steen. Als die steen en bijbehorende soort papier maar groot genoeg zijn.

We hebben dus direct een afspraak gemaakt. Voor zaterdag en zondag 27/28 september. Want dan is net op vrijdag 26 september een nieuwe expositie geopend. "DE EERSTE WERELDOORLOG in steendruk". Wat is nu mooier dan de museumbezoekers in dat eerste openingsweekeinde live het steendrukken mee te laten maken? Met Gertjan Forrer en Toos van Holstein aan het werk.

allemaal blij

Ik verheug me er op. Alhoewel 't natuurlijk wel spannend is als er zoveel mensen mee kunnen kijken. Gelukkig ken ik die gigantische steendrukmachine wel aardig.

de steendrukmachine in het Steendrukmuseum

Want in Zwitserland heb ik diverse keren op net zo'n machine kunnen werken. Overigens is dat al weer wat jaartjes geleden. Want ook Ernst Hanke, één van de beste meestersteendrukkers in Europa, heeft zijn machine stopgezet. Digitale technieken nemen de macht over. Maar in Nederland hebben we gelukkig nog dat Steendrukmuseum (http://www.steendrukmuseum.nl) . Zet het weekeinde van 27/28 september maar in je agenda. Tot volgende week.

TOOS

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

dinsdag 12 augustus 2014

Daverende "O die zee"

Cerberus bewaakt de Onderwereld en fort Rammekens

Fort Rammekens bij Ritthem op Walcheren is toch wel een heel bijzondere locatie. Eerst door landvoogdes Margaretha van Hongarije in opdracht van haar broer en Habsburgse keizer Karel V in 1547 gebouwd als bescherming voor de Antwerpse haven. In de 17de eeuw uitvalsbasis voor onze vele handelsschepen. Daarna in 1809 grondig veranderd door Napoleon om 't de Engelsen moeilijk te maken de monding van de Westerschelde op te varen. Dan in de 20ste eeuw een zeer vredige champignonkwekerij in de donkere, vochtige krochten. En nu het prachtige decor voor een speciale theatervoorstelling en een kunstexpositie. 't Kan verkeren!

Want gezien alle publiciteit zal 't waarschijnlijk geen Zeeuw ontgaan zijn dat deze maand het spektakel "O die zee" wordt opgevoerd in het fort. Overigens, ook landelijk heeft deze rockopera ontzettend veel aandacht gekregen. Drie pagina's in de Cultuurbijlage van de NRC, vier sterren in De Volkskrant, artikelen in tijdschriften, interviews op de radio. Volgens mij hebben Trudi Wams van Theater De Wegwijzer en bedenker van het geheel Huub van der Lubbe, van o.a. popgroep De Dijk, nooit durven dromen van zoveel gratis publiciteit. Maar die is in mijn ogen volstrekt terecht. En als je dan als beeldend kunstenaar tijdens dit alles ook nog je expositie "Odyssee" in het fort hebt mogen inrichten, geeft dat natuurlijk een echte kick.

openingstoespraak met werk van mij op achtergrond

Vorige week woensdag, bij de première, was het nog even aanpoten om mijn hellehond Cerberus af te krijgen. Maar dat lukte. Dus kon ik met een gerust hart de festiviteiten rond de première meevieren. Een drukte van jewelste onder de grote tent op het middenterrein van het fort. Een opening door de voorzitter van de stichting van Theater De Wegwijzer. Mooie woorden van de Vlissingse locoburgemeester en de Zeeuwse Commissaris van de Koning. Met daarbij op de achtergrond een groot, geprint doek met werk van mij en het waarom van mijn tentoonstelling. Daarna een geweldig verzorgde, Zeeuws getinte catering en de gang over fortmuur, speciaal aangelegde steile stalen trap en houten brug om de tribune te bereiken.

Een paar dagen eerder had ik al een try-out meegemaakt. Des te interessanter dus om te zien wat er nog was veranderd in de voorstelling. Stond die al als een huis, nu stond ie als een fort. Maar ja, wat wil je. Naast de teksten van Huub van der Lubbe ook nog songteksten van cabaretier en regisseur Tom de Ket. Muziekarrangementen van Robert Jan Stips, toetsenist van popgroep Nits, en ook leider van de rockende begeleidingsband. Muziek gecomponeerd door o.a. George Kooymans van Golden Earring, Frédérique Spigt, Daniël Lohues en Robert Jan Stips zelf. Tevens nog wijze lessen van zangeres Mathilde Santing voor het koor. Kan 't dan, met toneelspelers/zangers van wie de koppen regelmatig op tv zijn te zien, nog stuk? Nee dus! Ik heb een paar foto's van de voorstelling er hier doorheen gestrooid. Maar die kunnen absoluut niet weergeven wat je bij dit spektakel allemaal meemaakt.

Als je nog kaartjes kunt bemachtigen via www.odiezee.com heb ik maar één advies: DOEN!! En als toetje is er dan natuurlijk altijd nog mijn "Odyssee". Tot volgende week.

TOOS

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

dinsdag 5 augustus 2014

“O die zee” buiten en “Odyssee”binnen fort Rammekens: puntjes op de i

Altijd spannend, die laatste dagen voor een tentoonstellingsopening of de première van een toneelmanifestatie. En nu valt dat nog samen ook.

teksten plaatsen bij de verschillende kunstwerken

Circe, de godin en tovenares

Binnen in het hoofdbastion van fort Rammekens ben ik bezig met de laatste handjes te leggen aan mijn “Odyssee”. Buiten worden nu de try outs gehouden van het muziekspektakel “O die zee” met de muren en de gracht van het fort als decor.

Binnen heb ik teksten bevestigd bij mijn kunstwerken om daarin iets te vertellen over dat Griekse epos van Homerus. Buiten zijn de toneel en songteksten te horen van Huub van der Lubbe, zanger van de legendarische popgroep De Dijk . Moderne teksten gebaseerd op de avonturen van Odysseus duizenden jaren geleden.

Binnen staat al mijn beeld van godin en tovenares Circe. Buiten zag ik bij de try out van afgelopen zaterdag de “O die zee”-aanse interpretatie van die godin.

Binnen ben ik nog bezig met mijn hellehond Cerberus, de bewaker van de Griekse Onderwereld. Buiten zag ik hoe de jonge Zeeuwse held van “O die zee” werd belaagd door een weer heel andere versie van die Cerberus.

Binnen in dat donkere bastion met al zijn beperkingen ben ik bezig geweest mijn werken uit te lichten met op de grond staande bouwlampen. Buiten is er veel meer gelegenheid om met grote lichtbatterijen de speelscenes en fortmuren te bespelen.

Mooi om dit allemaal op deze manier me te maken.

samen met mijn grote fort-hulp Jacob bezig aan Cerberus

Woensdag 6 augustus is de echte première van het grote muziekspektakel. Een homerische rockopera, zoals ’t heet in de aankondigingen. En terecht. Ik zal nu geen tipjes van de sluier gaan oplichten, afgezien van enkele hierbij geplaatste sfeerbeelden.

Want wie weet veranderen er nog zaken naar aanleiding van de try outs. Ik ben benieuwd hoe dat woensdagavond is. Want ik kan nu mooi vergelijken. Maar één ding weet ik zeker. Dit is een absolute aanrader! Gaat zien hoe in deze maand augustus fort Rammekens wordt gebruikt als fascinerende theaterlocatie. In Zeeland bestaat al een grote traditie op dit gebied bij het Zeeland Nazomerfestival. Maar Theater De Wegwijzer uit Nieuw en Sint Joosland heeft er een nieuwe parel aan toegevoegd. Volgende week ongetwijfeld veel meer hierover. Over de rockopera “O die zee” en mijn expositie “Odyssee”. Tot die volgende week.

TOOS

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

dinsdag 29 juli 2014

15 Jaar Kunst en Cultuur in crypten van Middelburgse Abdij

kloostergangen van Middelburgs Abdijcomplex

Al vijftien jaar lang, elf keer per jaar, altijd de eerste zondag van de maand. Dat is de score van de Kunst en Cultuurroute in Middelburg tot nu toe (http://www.kunstroutemiddelburg.nl/). Er zijn veel kunstroutes in ons land, vaak maar één of twee keer in een jaar. Maar maandelijks vijftien jaar op rij met alleen januari als uitzondering? Die zijn er echt niet veel!

Reden dus voor een feestje, een kunstfeestje. De Kunstcarrousel. Een feest waar ik ook bij ben betrokken. Want sinds februari 2002 is mijn atelier aan de Korendijk altijd onderdeel geweest van die kunstroute. Toen was mijn monumentale pakhuis uit 1738 zodanig verbouwd en gerestaureerd dat ik er naar eigen tevredenheid mijn kunst kon tonen aan de routebezoekers.

in gesprek met een bezoeker van de Kunstcarrousel

deel van de crypten

Er vallen wel eens wat adressen af, er komen er ook altijd weer bij. Daardoor blijft het aantal deelnemers steeds zo rond de 40 hangen. Galerieën, kunstenaarsateliers, kunstinitiatieven, enz. Die zijn nu dus betrokken bij de viering van die Kunstcarrousel. Op een wel heel speciale locatie. Daar waar Middelburg ooit is ontstaan. Daar waar begin 12de eeuw monniken een klooster bouwden. De plek waar nu de Abdij, de kerktoren de Lange Jan, de Koorkerk en de Nieuwe Kerk staan. Een prachtig middeleeuws, gotisch complex met kruidentuin, kloostergangen en ondergrondse crypten.

In die gangen en crypten speelt zich tot 10 augustus die Kunstcarrousel af. Met bijdragen van de deelnemende routekunstenaars.

nog meer crypten

Die combinatie van hedendaagse kunst met de middeleeuwse omgeving maakt dit al heel speciaal. Maar extra speciaal is 't omdat ook de crypten erbij zijn betrokken. Geheimzinnige ruimten met prachtige oude muurstenen en gotische bogen. Zelden toegankelijk voor het publiek. Maar nu dus wel. Echt de moeite waard om te bezoeken. Maak er gebruik van. Tot 10 augustus. Dan sluiten de cryptedeuren zich weer. En wanneer ze weer opengaan? Geen idee! Tot volgende week.

TOOS

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

dinsdag 22 juli 2014

Odysseus in de krochten van fort Rammekens

bezig in het hoofdbastion van fort Rammekens

Odysseus beleefde duizenden jaren geleden flink wat heldenavonturen tijdens zijn jaren durende Odyssee. Zo betrad hij onder andere ook de onderwereld. Daar waar de zielen van de doden zich eeuwig verpozen op de Elysese velden of, afhankelijk van hun aardse daden, eeuwig gestraft worden in duistere krochten.

Ik moest hieraan aan denken toen ik afgelopen week begon met het inrichten van mijn expositie rond de Odyssee in de donkere krochten van fort Rammekens. Want zonder verlichting kan het daar behoorlijk onderwerelds overkomen. Maar gelukkig kan ik er vrij in en uit lopen. Net zoals 't Odysseus lukte die Griekse onderwereld toch weer levend te verlaten. Want één keer binnen ben je er niet zomaar weer uit. In de oude Griekse verhalen hebben de goden dat, als zeldzame uitzondering, maar aan enkelen toegestaan. Maar ja, Odysseus was natuurlijk wel een heel bijzondere held!

gang naar het hoofdbastion

Maar dit terzijde. Want het belangrijkste voor de komende dagen is dat het me lukt een mooie expositie te realiseren tussen alle andere bedrijvigheid door die ook in en buiten het fort plaatsvindt. Want dat toneel en muziekspektakel "O die zee" vergt natuurlijk gigantisch veel voorbereiding (www.odiezee.com).

Buiten het fort wordt in de gracht gewerkt aan de vlonders waarop gespeeld gaat worden. En op het binnenplein is men bezig aan de decors.

vlonders in de gracht bij het fort

werk aan de decors

In de tussentijd pleeg ik overleg met Jacob over het ophangen en in elkaar zetten van mijn werken. Want Jacob is mijn steun en toeverlaat in het fort. Al in 2011 was hij met zijn handige handen en ideeën van onschatbare waarde bij het inrichten van mijn grote expositie "TOOS" daar. Gelukkig gaat hij pas over een paar maanden met pensioen en kan hij me dus nog één keer van dienst zijn.

overleg met Jacob

In fort Rammekens kan namelijk niet gewoon zomaar alles. Het is een rijksmonument met de daarbij behorende regeltjes. Dat betekent bijvoorbeeld dat je niet gewoonweg ergens een spijker in de oude muren kunt rammen of een gaatje voor een plug mag boren. Foei, foei, pas op!! Wel mag je oude gaten en spijkers die er toch al zitten gebruiken. Hoe die er dan ooit in zijn gekomen? Tja, goeie vraag.

Maar Jacob weet altijd wel een oplossing. Hij is niet voor niets bijna vergroeit met "zijn" fort.

't Gaat dus vast allemaal goed komen voor het eind van deze maand. Want dan beginnen de try-outs, moet een deel van het fort gebruikt kunnen worden als kleedruimte voor de acteurs en zangers en zal de catering in de startblokken moeten staan. Alle voorwaarden dus voor hectiek in de komende tijd! Tot volgende week.

TOOS

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

dinsdag 15 juli 2014

Weer erbij! Al 11 keer op 12 verkiezingen van Kunstenaar van het Jaar

Europese verkiezingen, gemeenteraadsverkiezingen. Daarmee hebben we de politieke kant dit jaar wel gehad. Maar er valt beslist nog wel meer te kiezen.

Wat te denken van de jaarlijks groter wordende verkiezing van Kunstenaar van het Jaar? Gestart in 2003 door de stichting Kunstweek en nu dus toe aan de 12de editie. Elk jaar opnieuw worden 90 kunstenaars genomineerd door een uitgebreid panel van museumdirecteuren, kunstrecensenten, verzamelaars, conservatoren en docenten.

Onder die 90 vinden in de loop der jaren natuurlijk allerlei wisselingen plaats. Vergeleken bij vorig jaar zitten er nu 17 nieuwe namen bij. Wat betekent dat niet de minsten verdwenen zijn. Zoals bijvoorbeeld de bekende Gertie Bierenbroodspot en de populaire Michaël Raedecker voor wiens werk vaak tonnen worden betaald. Maar wie staat er toch nog weer bij? Dit persoontje dus! Al voor de 11de keer sinds 2003. Alleen in 2004 ontbrak mijn naam op het lijstje van genomineerden.

Hoe betrekkelijk zo'n verkiezing ook mag zijn, 't is toch fijn om op deze manier als kunstenaar gewaardeerd te worden.

Om verkozen te worden, moet er natuurlijk wel gewerkt worden!

Maar nu moet er dus gekozen gaan worden. Tot half september is het kunstminnend publiek aan de beurt. Ga maar eens naar http://kunstweek.nl/verkiezing2014/ronde2/ . Daar staan in alfabetische volgorde de namen van de genomineerden. Met die van mij dus onder de H. Tussen gerenommeerde kunstenaars als schilder/schrijver Armando, fotograaf Anton Corbijn, ons aller Jan Cremer, de wereldberoemde Marlene Dumas, ontwerpster Hella Jongerius, societykunstenaar Ans Markus en, niet te vergeten, de over de hele wereld bekende fotograaf Erwin Olaf.

Via deze publieke verkiezingsronde gaan uiteindelijk 25 kunstenaars door naar de volgende ronde. Daarin kiest dan het kunstpanel voor de laatste acht, waarna het publiek weer aan de beurt is.

Tot nu toe ben ik altijd wel bij die laatste 25 terecht gekomen. Dankzij dus de vele stemmen van trouwe fans en liefhebbers van mijn werk. En ik zou het helemaal niet erg vinden als zoiets dit jaar ook weer gebeurt. Ga dus maar eens kijken op die link van hierboven. Ik ben benieuwd of mijn naam dan half september bij die laatste 25 prijkt. Tot volgende week.

TOOS

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

dinsdag 8 juli 2014

Was Odysseus in Zeeland?

Stel dat je ergens in een grote Nederlands stad rondloopt en willekeurig een aantal voorbijgangers aanschiet met de vraag "wist u dat de Odyssee van Homerus zich gedeeltelijk in Zeeland afspeelt?" Hoeveel glazige blikken zouden dan je deel worden? Veel, heel veel, vermoed ik zo. Want eerst moet je dan natuurlijk van de Odyssee en Homerus weten en dan ook nog dat het verhaal geplaatst is in en rond de Middellandse Zee. Door het overgrote deel van de klassieke wetenschappers ten minste. Maar er zijn querulanten. En één daarvan is de van oorsprong Zeeuwse econoom Iman Jacob Wilkens.

affiche "O die zee", gemaakt door Ruden Riemens

Hoe ik daar nu zo op kom? Heel eenvoudig. De grote held Odysseus met al zijn avonturen uit het Griekse epos "Odyssee" van Homerus is terug in Zeeland. Met een muziektheater-spektakel nog wel. "O die zee", een voorstelling die in augustus gaat plaatsvinden bij het oudste zeefort van West Europa. Fort Rammekens uit 1547 bij Ritthem aan de monding van de Westerschelde. Eind april schreef ik al hierover in dit blog omdat ik met mijn kunst bij die voorstelling betrokken ben geraakt. In dit spektakel is Odysseus naar het heden getransporteerd en is hij een ronddwalende Zeeuw die op het punt staat om te trouwen. Dit alles is na te lezen op http://www.odiezee.com/ .

samen met Trudy Warns van theater De Wegwijzer in fort Rammekens

Maar zoals hierboven al gesteld, Odysseus was hier duizenden jaren geleden ook al volgens Wilkens. Hij schreef daarover in 1990 het boek "Waar eens Troje lag". Want volgens zijn argumenten lag Troje niet in Turkije, maar in Engeland bij Cambridge. Daar werd de slag om Troje gevoerd door Kelten van het vasteland tegen de Kelten van Engeland. En Homerus was een Keltische zanger uit Zeeland, geboren op het eiland St.Joosland. Ook kon Wilkens de tien jaar durende avonturenreis van Odysseus op grond van de geografische gegevens in het verhaal beter koppelen aan de Atlantische Oceaan dan aan de Middellandse Zee (zie kaartje).

Dat zijn boek volledig de grond werd ingeboord door de Griekse Oudheid wetenschappers lag natuurlijk voor de hand. Want dit was wel heel erg out of the box denken. Waar of niet waar, dat vind ik voor mijzelf niet echt van belang. Ik houd wel van dit soort eigenzinnige mensen die geheel nieuwe denkrichtingen inslaan. In de kunst is dat ten slotte ook heel belangrijk.

Hades, aquarel

Want stel je voor. Voor mijn galerie in Nice ben ik al bezig met de Odyssee, samen met de Ilias toch twee heel oude pijlers van de Europese beschaving. En daarbij had ik als studie al een aantal aquarellen gemaakt met o.a. de Hades, de Griekse onderwereld, en de godin Kirke als onderwerp. Laat nu Wilkens die Hades situeren aan de zuidkant van Walcheren! Terwijl Circea, daar waar Kirke woont, het huidige Zierikzee is. Prachtig toch!

Eigenlijk zou ik nog veel meer in de details willen duiken in dit stukje. Maar dat bewaar ik wel voor volgende keren. Wel heel leuk om te vermelden is dat mijn buurman aan de Korendijk in Middelburg, de bekende Zeeuwse fotograaf Ruden Riemens, de affiche voor de voorstelling heeft gemaakt (zie bovenaan). Met daarop Odysseus vastgebonden aan de scheepsmast om de betoverende zang van de Sirenen te weerstaan. Terwijl ik een poos geleden al een aquarel had gemaakt met zo'n Sirene op de voorgrond en Odysseus aan die mast op de achtergrond. Hoe mooi lopen sommige lijnen! Tot volgende week.

Odysseus en de Sirenen, aquarel

TOOS

YouTube http://bit.ly/ij4Pag