The Wild West, Gebleekte Koeienschedels en Fascinerende Landschappen

Hé, heb je die foto hierboven daar niet al eens eerder zien staan? Klopt. Drie weken geleden stond ie er ook. In deze aflevering over Georgia O'Keeffe, een van mijn schildershelden. Maar de verklaring van waarom die daar stond? Die moest ik toen nog schuldig blijven. Want anders liep de lengte van die aflevering echt uit de hand. Hierbij de inlossing van mijn schuld.

ergens onderweg in het Wilde Westen van Amerka

Toen ik begin jaren 90 voor het eerst The Wild West van Amerika doorkruiste, was dat een overweldigende ervaring. Wat een ruimte, wat een ongelooflijk landschap, wat een rijkdom aan fascinerende kleuren. Daardoor begon ik te begrijpen waarom de wereldberoemde Georgia O'Keeffe, daar in New Mexico, schilderde zoals ze schilderde. Zo'n groots landschap vanuit je eigen gevoel in verf weergeven zonder te vervallen in het puur naschilderen van een fotografische realiteit, is gewoon heel moeilijk. Dan moet je wel sterk vereenvoudigen. Dan moet je die prachtige aardtinten flink aanzetten, dan moet je sterke kleurtegenstellingen creëren. Kijk maar eens naar een paar van haar landschapsschilderijen en wat foto's uit de rijke verzameling die ik op latere reizen in die gebieden digitaal bij elkaar schoot.

een landschapsschilderij van Georgia O'Keeffe

gewoon weer zo'n foto van onderweg

Georgia O'Keeffe

foto onderweg

Georgia O'Keeffe

foto onderweg

Dit past ook helemaal bij wat ze eens schreef in een brief aan een kunstgenoot. 'Wat anderen vorm hebben genoemd, heeft niets van doen met mijn vorm- ik wil mijn eigen creëren. Ik kan niks anders doen dan dat- als ik denk aan wat anderen- autoriteiten of het publiek- of wie dan ook- zouden zeggen van mijn vorm zou ik niet in staat zijn om ook maar iets te doen'. Die houding van 'ik zoek zelf wel uit wat ik wil schilderen, ik laat me de les niet lezen' spreekt mij persoonlijk ook heel erg aan. Op de academie was ik al een van de weinigen die altijd figuratie in mijn werk wilde aanbrengen. Ik kon in feite niet anders. De abstracte kunst die toen helemaal 'in' was, paste niet in mijn wereld. Ik had ook mijn eigen vorm. En belangrijke leraren voor me, zoals Ru van Rossem en Nico Molenkamp hebben me daarin toen gelukkig gestimuleerd. Waarschijnlijk omdat zij in hun kunst ook altijd werkten met figuratieve elementen, ook in een geheel eigen vorm, een geheel eigen wereld. Een wereld die ik,ook al zijn ze al jaren dood, nog steeds van verre herken in hun schilderijen en grafiek.

Ru van Rossem, grafiek

Nico Molenkamp, olieverf

Maar nu nog die atelierfoto met de koeienschedel en wat dat met Georgia O'Keeffe heeft te maken. Die schedel kreeg ik in de grijze oudheid eens van een leerling. Toen ik nog op de Middelbare Detailhandelsschool les gaf in het vak Esthetische Vorming. Ik had me in een les spontaan laten ontvallen dat het hebben van een koeienschedel me wel interessant leek. Staat die leerling een aantal dagen later met een heel grote tas voor mijn neus. Wat daarin zat? Een afgesneden koeienkop! Had ie geregeld via zijn vader. Moest nog wel,zo wist hij met een grote grijns te vermelden, helemaal worden schoongemaakt. Ik zal je niet vermoeien met de mierenhoop waarin ik die kop heb gestopt en de grote uitkookpan die uiteindelijk nodig was. Maar dat die schedel nu al jarenlang mijn atelier siert, is gewoon een feit. Hij komt ook nog voor in kunstwerken van me. Bijvoorbeeld als warme welkomstgroet voor de zielen van overledenen die zich melden bij de Griekse onderwereld, de Hades.

 

Toos van Holstein, Hades, olieverf

En dan kom ik er op een goeie dag via foto's achter dat Georgia O'Keeffe ook een koeienschedel in haar pueblo in New Mexico had hangen en die gebruikte in schilderijen.

Georgia O'Keeffe in haar pueblo

Voor haar overigens niet zo moeilijk om die zonder vel en zongebleekt te verkrijgen. Die vond ze gewoon op haar wandelingen door de woestijn. Niks geen mierenhoop en uitkookpan voor haar. Gewoon kant en klaar. Nog mooier werd 't toen ik ergens in het Wilde Westen deze foto kon maken. Niet als verwelkoming voor de Hades maar op het hek van een haciënda.

En 't wordt nog mooier. Weet je waar nu dat schilderij 'Hades' van mij hangt? Ergens in dat Wilde Westen. Op exposities in Nederland, België en Frankrijk  had niemand er belangstelling voor. Maar bij een tentoonstelling in Scottsdale, een kunstzinnige voorstad van Phoenix in Arizona (waar tijdens het schrijven van dit stukje nog steeds stemmen worden geteld) was ie gelijk weg. Een kwestie van cultuur.

een hoekje van mijn expositie destijds in Scottsdale, met links 'Hades'

Oh ja, heb je op tv nog gekeken naar die documentaire over Georgia O'Keeffe waarop ik je drie weken geleden wees? Tot volgende week.

TOOS

Toos en Tefaf te gelijkertijd in Maastricht

Terwijl Myanmar nog steeds bezig is zich te settelen op een comfortabele plek ergens in mijn hersencellen, heeft de dagelijkse gang van kunstzaken zich natuurlijk ook weer hervat. In feite speelde dat al in 't verre Myanmar. Want waar heb je tegenwoordig geen wifi? Oké, misschien niet midden in de Sahara of in de Marianentrog tienduizend meter onder de zeespiegel. Maar verder? Ook in Myanmar schrijdt, of beter gezegd holt, de internetontwikkeling voort. Over globalisering gesproken! Of zouden de antiglobalisten dit wereldwijde internet ook willen afschaffen? 't Is maar een vraag. Die globalisering betekent natuurlijk niet dat wifi in Myanmar altijd even goed werkt. Soms vulde de hotellobby zich met langdurige zuchten en steunen van een significant deel van de reisgenoten. Wat we tegenwoordig bijna als "dat hoort er gewoon bij" beschouwen, werkte dan niet helemaal jofel. Helemaal niet dus of tergend langzaam. Maar hoe dan ook, af en toe kwamen er toch digitale rooksignalen door vanuit het thuisland. Zoals voor mij een mailtje uit Maastricht. Of ik zin had in een expositie in de Onze Lieve Vrouwe Galerie daar.

 

met mijn auto bij de Onze Lieve Vrouwe Galerie

Nu heb ik in Mestreech jarenlang samengewerkt met galerie Tracé. Maar ja, een probleem voor kunstenaars is dat hun houdbaarheidsdatum vaak flink veel verder ligt dan die van de galerieën waarmee ze samenwerken. Kijk, ik ga gewoon lekker door met schilderen zolang dat kan. Bij galerieën ligt dat om allerlei verklaarbare redenen anders. Dus een aantal jaren geleden was Tracé passé. En weg dus mijn vertegenwoordiging in Limburg. Tot in Myanmar dat mailtje via een wel werkend wifinetwerk tot mij kwam. Hé, Maastricht? Het Onze Lieve Vrouweplein? Da's een toplocatie in het oude centrum. Met de indrukwekkende romaanse Onze Lieve Vrouwebasiliek en de zeer vele terrassen waar het goed toeven is. Dan maar gelijk eens kijken op hun website. Wat? Tonen ze daar werk van Nico Molenkamp? Toen was ik eigenlijk al verkocht!

 

het Onze Lieve Vrouweplein met de basiliek en de terrassen

Want Nico Molenkamp is voor mij aan de Kunstacademie in Tilburg een heel belangrijk en maatgevend docent geweest. Samen met Ru van Rossem. Beiden al een aantal jaren dood, beiden kunsticonen in het Brabantse en beiden met werk dat ik altijd heb bewonderd. Wat me van hen, naast hun vakmanschap, zo raakte was dat ze me mijn eigen schilderswereld lieten behouden. Want tegen de toen heersende kunsttrend in wilde ik niet aan de pure abstractie. Er sloop bij mij onvermijdelijk altijd iets figuratiefs in. Ik kon er niks aan doen, 't moest gewoon, die figuratieve pop-ups. Net zoals trouwens in het eigen werk van Nico en Ru. Maar die waren al wel veel ouder.

galeriste Monique Thelen met mijn werk en een schilderij van Molenkamp op de achtergrond

deel van mijn werk in de galerie

 En nu zou ik zomaar kunnen exposeren in een galerie waar ook nog werk van mijn oude leermeester hing. Te gek! En wat bleek bij terugkomst uit Myanmar toen ik telefoneerde met galeriste Monique Thelen? De opening was gepland op 9 maart. Niet zomaar een datum, maar de openingsdag van de TEFAF, the European Fine Art Fair. De dag dus dat van over de hele wereld kunstverzamelaars met diamanten creditcards, museumdirecteuren met goedgevulde aankoopfondsen, kunstbezielde curatoren, kunsthandelaren in het dure segment , directeuren van wereldwijd werkende veilinghuizen en ook nog een paar gewone mensen met toch wel een paar losse centen op zak zich in Maastricht verzamelen. Want deze kunst en antiekbeurs is een van de meest prestigieuze ter wereld.

Logisch dat allerlei aan kunst en horeca gelieerde zaken in en wijd rondom Maastricht daarvan een graantje willen meepikken. Ook de Onze Lieve Vrouwe Galerie dus (www.olvrouwegalerie.nl). Maar waar die TEFAF tien dagen duurt, loopt mijn tentoonstelling veel langer door. Tot Pinksteren namelijk. In een prachtig nostalgisch pand waar mijn schilderijen heel goed tot hun recht komen.

Terwijl ik dit alles zit te overpeinzen en te schrijven in mijn kunstcocon in Nice, waar ik recent ben neergestreken, komt ineens het volgende bij me op. Stel nou eens hypothetisch dat er een kunstenaarshemel is. Zou Nico Molenkamp daar dan, verkerend tussen al die andere kunstenaars, een goedkeurend knikje voor mij over hebben? Zo in de trant van "goed gedaan meissie"? Dat zou toch wel heel mooi zijn. Misschien dat ik toch nog maar een kaarsje moet gaan branden in de kapel van de basiliek. Baat dat niet, dan helpt 't in ieder geval toch mee om een prachtige ambiance in stand te houden. 

kapel bij de basiliek

Tot volgende week.

TOOS