dinsdag 13 november 2018

Hoe ik onbewust een kunstei legde in Rotterdam


"Ah, u bent dus mevrouw van Holstein. Wat leuk dat u er bent". Zo werd ik enkele maanden geleden op een doordeweekse avond door een jongedame heel prettig begroet in het Rotterdamse Robeco-hoofdkantoor. Dat vanwege een groepsrondleiding langs de kunst in het gebouw (waarvan hier tussendoor foto's).  Leuke ontvangst natuurlijk, maar dat tussenvoegsel 'dus' intrigeerde me direct. Dus vroeg ik even door naar de oorzaak ervan. Die was zeer verrassend. Ik bleek namelijk, zonder ook maar de flauwste notie daarvan, in hoogst eigen persoon de oorzaak van die rondleiding te zijn. Absoluut een complete verrassing en ook een verhaal met een clou. Want hoe dat kwam? Daarvoor moet ik nog weer een paar maanden verder terug in de tijd. Naar juli, naar de serie Robeco SummerNights 2018 concerten in het Amsterdamse Concertgebouw.
 
uitzicht vanuit het Robecokantoor op het Centraal Station van Rotterdam
Daar verkeerden levensgezel en ik toen op uitnodiging bij een operaconcert. Als de grote sponsor van  de SummerNights concerten nodigt beleggingsmaatschappij Robeco al jarenlang regelmatig rekeninghouders daarvoor  uit. In het kader van 'je klanten af en toe eens in de watten leggen'.
Omdat wij beiden er elk een rekening hebben, kwam er vaak ook voor elk van ons apart zo'n uitnodiging binnen. Konden we toch maar mooi twee keer gaan. Want je partner mag mee. Maar de laatste jaren kreeg ik niks meer binnen en levensgezel nog wel. Jaloersmakend en natuurlijk ook helemaal niet eerlijk. Vandaar dat ik me stellig had voorgenomen daar dit keer wat van te zeggen, mocht de mogelijkheid zich voordoen.
 
werk van Daniel van Straalen in een kantoorkamer

een evenwichtswerk dat symbolisch aangeeft
hoe een beleggingsmaatschappij moet
balanceren in de markt

En dat deed ie. Want we werden na het concert ook nog verwacht in het Robeco-Zomercafé voor een after party. Een borrel dus. Maar ja, dat klinkt wel erg eenvoudig. Nou, geen probleem! Er liepen daar tussen de genodigden keurig verpakte Robeco medewerkers rond die duidelijk als taak hadden iedereen even aan te schieten. Public relations in volle actie. Toen er zo'n keurig verpakte en beslist ook aardige jongeman bij ons aanschoof, heb ik hem gelijk maar verteld hoe schromelijk verwaarloosd ik me voelde. Daar kon hij natuurlijk helemaal inkomen. Hij had trouwens eens wat anders moeten durven zeggen!! Maar het jonkie kwam, heel knap, ook gelijk met een idee. Stel nou eens dat we ter compensatie werden uitgenodigd voor een rondleiding langs de kunst in hun nieuwe hoofdkantoor in Rotterdam? Moest ie eerst nog wel even voorleggen aan een hogere baas, maar voelde ik daar eventueel iets voor? Allicht!
bij een lichtsculptuur waarvan het lichtritme verandert
met het tijdsritme van de beurs
 
nog een lichtsculptuur
Vandaar dat we op die doordeweekse avond in het Robecogebouw op de hierboven aangehaalde manier werden begroet. Maar nu komt de al aangekondigde clou! Die keurige jongeman had zijn voorstel ter plekke bij die borrel instantaan verzonnen. Er bestonden bij Robeco namelijk nog helemaal geen publieke kunstrondleidingen. Wel hadden ze dit al eens gedaan voor personeel. Maar nog helemaal nooit en te nimmer voor klanten. Met andere woorden, ik was de trigger geweest om dit te gaan organiseren. En vandaar dat 'dus' in de begroeting. Mijn naam had al rondgezongen. Kun je je voorstellen dat ik me een zeer welkome gast voelde en dat 't bij de borrel achteraf aan de kantoorbar nog heel gezellig werd?
 
voor de toelichting hierbij zie onderstaande tekst in het Engels
Snap je? Bij de volgende werken hoorde ook zulk soort bordjes
die ik dus maar niet zal laten zien


designtrap waarop alle zitjes kunnen worden verschoven



Ga ik dan nu wel weer worden uitgenodigd voor de Robeco SummerNights 2019? Nee! Want stom toevallig stopt Robeco dit jaar met de sponsoring. Ze gaan zich, zo leerde ik die avond, met dat sponsorgeld op andere, jongere doelgroepen richten. Veel te veel 'grijze koppen' in het huidige  klantenbestand. Om op den duur als beleggingsmaatschappij geen knekelhuis te worden, moeten andere kleuren haar aan de klantencollectie worden toegevoegd. Toch een typisch geval van jammer. Maar ja, het leven kan hard zijn. Tot volgende week.
TOOS

dinsdag 6 november 2018

Er werd wat afgedronken in het oude Perzië

het Drents Museum in Assen

Naarmate je meer hebt gereisd door allerlei landen, blijft er steeds minder nieuws te ontdekken over. Een ijzeren logica die Johan Cruijff wel zou hebben aangesproken, vermoed ik zomaar. Dus zaten levensgezel en ik een poosje geleden wat te brainstormen over nog te bezoeken interessante streken. Interessant in de zin van een combinatie van oude cultuur buiten Europa, oude steden, gevarieerde landschappen en ook nog een aangenaam klimaat. Daarbij passeerde ook Iran de revue. Regelmatig in het nieuws, nietwaar? Als Trump himself er niet voor zorgt, doen de zuurdoordesemde ayatollahs daar 't wel. Er is altijd wel iets met politieke verdragen, Yemen of Sjiieten en Soennieten. Maar daarnaast is het land ook een bakermat van zeer oude beschavingen. En met een zeer vriendelijke, nieuwsgierige en behoorlijk hoog opgeleide bevolking zoals we hoorden van vrienden en relaties die er zijn geweest. Een mogelijke reisoptie dus. Reden dan ook om naar Assen af te reizen. Assen? Iran? Ja hoor. Want in het Drents Museum draait nog tot 18 november de tentoonstelling 'Iran-Bakermat van de beschaving'.
 
deel van de expositie

In dat Drents Museum ben ik al regelmatig geweest. Heel vaak  weten ze er echt interessante exposities te organiseren over oude culturen. Zo ook nu over Iran, grotendeels eigenlijk het oude Perzië. Een regio die deel uitmaakte van een veel groter gebied waar zo'n 12.000 jaar geleden de landbouw zich kon ontwikkelen door een gunstige geografische ligging en een gevarieerde flora en fauna. 

overzichtskaart van het gebied
Jaren geleden las ik al over het waarom daarvan in het uitermate interessante boek 'Zwaarden, Paarden & Ziektekiemen' van Jared Diamond. Een aanrader. Die weet heel boeiend duidelijk te maken waarom juist in dat gebied de landbouw kon ontstaan. Met ook weer alle gevolgen van dien. Zoals een zich steeds meer ontwikkelende beschaving waarvan nu in Assen prachtige uitvloeiselen zijn te zien. In deze context trouwens een heel toepasselijk woord, dat uitvloeiselen. Want er werd blijkbaar heel wat afgedronken in dat oude Perzië van duizenden jaren geleden. Prachtige drinkbekers en voorraadvaatjes voor de inhoud daarvan tonen dat.
 
schenkkan 850-550 v.Chr.

schenkkannen in de vorm van een  bultrund 1150-850 v.Chr.


drinkbeker waarbij het mannetje uit zijn eigen beker lijkt te drinken, 800-700 v.Chr.

zilveren drinkbeker 850-550 v.Chr

massief gouden drinkbeker 559-331 v.Chr.

reliëf op de gouden beker

Eigenlijk heel intrigerend dat de vormen  hier en daar heel sterk doen denken aan de geabstraheerde bronzen dierenbeelden zoals die nu in de moderne Nederlandse kunst worden gemaakt. Door bijvoorbeeld Frans van Straaten en Evert den Hartog. Qua vormgeving trouwens ook niet altijd lekker makkelijk om uit te drinken, zo lijkt me. Vooral voor die gouden beker moest je toch wel regelmatig naar de sportschool om je armspieren te oefenen. Twee kilo zwaar zonder vloeibare inhoud!
Maar ja, wie 't breed heeft, laat 't breed hangen. Je bezit ten slotte niet zomaar van de 6e tot de 4e eeuw voor Christus een rijk dat groter was dan het Romeinse Rijk daarna ooit zou worden. Met bijvoorbeeld het legendarische Persepolis als een van de hoofdsteden. Gesticht door Darius I, ook wel de Grote genoemd. Dat ie groot was, wilde hij ook wel heel graag weten. Daar getuigt een in de expositieruimte op ware grootte nagebouwd reliëf van.
 
het reliëf op de expositie
het reliëf in werkelijkheid
imposant beeld van een krijger
 Met in de rots uitgehouwen teksten in verschillende talen van die tijd over zijn glorieuze overwinningen. Logisch ook dat hij één voet zet op een op de grond liggende verslagen koning met nog een hele rij geketende vorsten voor hem. Trump kan er alleen maar van dromen. Maar dat aan alle machtsplezier ooit een eind komt, bewees Alexander de Grote toen hij uiteindelijk Darius III over de kling joeg en een eind aan dat grote Perzische imperium maakte.

Al met al een heel interessante en mooi vorm gegeven expositie. Met veel kleine, prachtig uitgewerkte voorwerpen, maar ook imposante beelden. Klik maar eens hier voor een korte video over dit alles op MuseumTV. Een site met heel veel museumvideo's over exposities.

Hulde dus voor het Drents Museum. En wie weet voor levensgezel en mij die extra impuls om toch maar eens naar Iran te gaan. Tot volgende week.

TOOS

dinsdag 30 oktober 2018

Nog een haiku hier, en ook nog een haiku daar, een schilderij klaar


Drie regels waarvan de eerste regel vijf lettergrepen bevat, de tweede zeven en de derde weer vijf. Ziedaar de structuur van een haiku. Zoals dus hierboven in de titel van dit stukje. Of ik me nu ineens letterlijk op de poëzie stort? Nee hoor, geen sprake van. Mijn gaven liggen bij de beeldende kunst. Maar me daarbij laten inspireren door de Muze van de Poëzie? Waarom niet! Ter verklaring eerst even een stukje Groningse kunstgeschiedenis.

In 1991 organiseerde Henriëtte Mulder van de vermaarde Galerie Wiek XX, toen nog gevestigd in de Groningse binnenstad, de nu legendarische thematentoonstelling 'Dichtbeelden'. Daarbij lieten o.a. Wout Muller (1946-2000)en Matthijs Röling (1943), gerespecteerde namen in de wereld van de hedendaagse Nederlandse kunst, zich inspireren door drie haiku's van dichter C.O.Jellema. Reden voor Henriëtte en haar partner Frans Boersma om dit thema nu, 27 jaar later, nog eens te herpakken. Met een andere groep kunstenaars en op een andere locatie. Van die groep ben ik er dus een en die nieuwe locatie is Bad Nieuweschans. Nog steeds in Groningen, maar dan wel de provincie, en tegen de Duitse grens aan.
 
Galerie Wiek XX in Bad Nieuweschans
Ooit in de 17de eeuw heette 't Langeakkerschans en lag 't direct aan het water van De Dollard, daarna werd 't Nieuweschans en schoof 't het binnenland in door inpoldering. Maar in 2009 kwam er Bad Nieuweschans op het naambord te staan. Je moet de economische ontwikkeling ten slotte een kans geven. Want met Bad ervoor trek je veel meer Duitse toeristen naar het kuuroord Fontana dat er, met zijn warme mineraalbaden, sinds 1985 is gevestigd. Van  een in 1628 gebouwde schans ter verdediging tegen de Spaanse troepen naar kuuroord, 't kan verkeren.

Maar terug naar die haiku's. Toen Henriëtte mij vroeg mee te doen aan die nieuwe thematentoonstelling onder de naam 'Haiku Verbeeld' heb ik niet echt geaarzeld. Leuk! Zes haiku's van dichter Henk van Zuiden kregen we als de deelnemende kunstenaars onder ogen. Met de opdracht 'maak er wat van'. Als de schilderijen maar niet groter zouden worden dan 60 bij 50 cm. Drie werken werden het bij mij. Hieronder twee daarvan met de bijbehorende haiku's.

Een dansjapon
ondergaande zon
maakt van lucht een dansjapon
met rode sluiers

















Hemels droomspel
 voor wie nu niet slaapt
speelt nachtlucht met lichtballon
een hemels droomspel

Hoe de andere kunstenaars hun inspiratie hebben verbeeld? Kijk daarvoor maar eens bij  https://www.wiekxx.nl/index.php?pag=39&lang=nl. En mocht je de reis naar Wiek XX gaan maken, besef dan dat je door een belangrijk stuk van de Nederlandse geschiedenis reist. Want vlak voor Nieuweschans passeer je Heiligerlee. Hé, Heiligerlee? Hoe zit dat ook al weer? Oh ja, die beroemde Slag bij Heiligerlee in 1568! Daar waar volgens onze officiële geschiedschrijving de 80-Jarige Oorlog begon. Met een eerste gewonnen slag tegen de Spanjaarden. Nu dus 450 jaar geleden. Helemaal in dit jaar, die 80-Jarige Oorlog. Met nieuwe boeken, met groots opgezette tentoonstellingen en met een prachtige serie documentaire geschiedschrijving op NPO2. 

gravure van de Slag bij Heiligerlee
Dat al heel snel na die gewonnen slag de provincie Groningen weer aan de Spanjaarden verviel tot Prins Maurits pas zo'n 20 jaar later het gebied weer heroverde? Ach, een kniesoor die daar op let.

Nu zit dus galerie Wiek XX er. Met een haikutentoonstelling. Op Nederlands grondgebied. Hoewel in het Rampjaar 1672 ook dat weer heel anders had kunnen lopen toen Bommen Berend, bisschop van Münster, Nieuweschans aanviel en de stad Groningen belegerde. 

belegering van Nieuweschans, prent uit 1675
Maar uiteindelijk slaagden hij, de Franse koning Louis XIV en de Engelse koning Charles II niet in hun opzet. De Republiek der Verenigde Zeven Provinciën overleefde ternauwernood en nu hebben we een koning in plaats van een Stadhouder. Maar dat is weer een heel ander verhaal. Oh ja, die expositie loopt tot 18 november. Tot volgende week.
TOOS

dinsdag 23 oktober 2018

StalKunst9 bij de Kunst10daagse van Bergen



Voor alles in het leven is er een eerste keer. Zo luidt een gezegde waar weinig tegenin is te brengen. Dus was er voor mij een aantal dagen geleden die eerste keer voor het een koeienstal binnenrijden met mijn auto. Al eerder was er ook de eerste keer dat ik gevraagd werd om mee te doen met de Kunst10daagse van Bergen in Noord-Holland. En laat die beide eerste keren nou ook nog eens een keer direct met elkaar samenhangen!


Ik schreef al eens over die koeienstal zonder koeien. Vanwege het verzoek van Elisabeth Leyen, organisatrice van StalKunst9, om het achterste deel van die lange stal voor mijn rekening te nemen. Dan is het logistiek eigenlijk best wel handig om daar naar binnen te kunnen rijden als er nog geen andere kunst in de weg staat. Scheelt een hoop gesleep en gesjouw bij het uitladen. Zo gezegd, zo gedaan.



levensgezel en ik bezig om de koeienstaldeuren een kunstzinniger aanblik te geven

Intussen is die Kunst10daagse afgelopen vrijdag 19 oktober volop losgebarsten met een officiële opening in het mooie plaatselijke Museum Kranenburgh.
 
druk bezochte officiële opening
drukte in het weekeinde met achterin mijn staldeuren als eye catcher
 De rekenaars onder ons zullen dan al snel doorhebben dat er nu dus nog één weekeinde te gaan is tot en met 28 oktober. Daarbij zijn alle locaties elke dag open van 11 tot 17 uur en wordt van de kunstenaars verwacht dat ze zelf ook regelmatig aanwezig zijn. Dat zit ingebouwd in het DNA van de Kunst10daagse. Dus probeer ik dat ook, gezagsgetrouw als ik ben. In de stal aan de Voert 9, of te wel nummer 02 van de blauwe route in de catalogus. Een dikke catalogus van 84 pagina's  met heel veel informatie over de deelnemende kunstenaars en de plekken waar ze exposeren.
achterin mijn kunstdomein

drukte op het voorterrein van de stal
Maar ook was ik er de afgelopen dagen vanzelfsprekend op uit om te bekijken wat die uitgebreide kunstmanifestatie zoal te bieden heeft in en om Bergen en Bergen aan Zee. Want ga maar na. Tweehonderd locaties. Met dus 'mijn' koeienstal. Naast winkels in allerlei soorten, particuliere huizen, tuinen, kerken, kroegen, restaurants, een oude fabriek en galerieën. Met zo'n driehonderd deelnemers. Met pendelbussen vanaf grote parkeerplaatsen buiten het dorp om het centrum te ontlasten. Met vier verschillende kunstroutes die door hop on hop off busjes bereden worden. En natuurlijk met heel veel kunstverscheidenheid. Waarbij hier en daar het kwaliteitsniveau wel wat beter had kunnen worden bewaakt. In mijn ogen dan natuurlijk. Want kunstbeleving is per definitie subjectief. Hieronder een kleine selectie foto's van het rondkijken bij plekken die mij in sfeer en kwaliteit troffen.


Hierboven het episch centrum van de Kunst10daagse: de Ruïnekerk in het centrum met de grote informatietent.







Tot volgende week.
TOOS

dinsdag 16 oktober 2018

Mijn heARTseat voor de heARTparade



Op welk kunstvoorwerp die handtekening van mij op bovenstaande foto staat?
Een aantal maanden geleden alweer schreef ik over de heARTparade van de stichting Energy4All. Een actie waarbij kunstenaars voor een heel goed doel een hartvormige bank, de heARTseat, beschilderen.
Enkele jaren geleden deed ik al mee aan de DOGPARADE door een 1,80 meter hoge hond te beschilderen. Om bij dierenliefhebbers een mogelijk misverstand weg te nemen, hij was wel van kunststof. Doel van die DOGPARADE? Met tentoonstellingen en een grote veiling geld genereren voor een te ontwikkelen medicijn voor kinderen die aan de energiestofwisselingsziekte lijden. Het vaak veel te korte leven van die kinderen wordt namelijk helemaal beheerst door die ziekte. En niet alleen het leven van die kinderen. Ook dat van ouders en eventuele broertjes en zusjes. Maar aan de universiteit in Nijmegen is gelukkig een medicijn in ontwikkeling. Een ontwikkeling die heel veel geld kost. Vandaar dus die stichting Energy4All en allerlei acties. Zoals nu de heARTparade.
 
de verzameling wit gespoten heARTseats bij de leverancier
mijn niet meer zo witte heARTseat
 Het exemplaar van bovenstaande verzameling witte banken dat eind vorig jaar bij mij binnen werd gebracht, heeft in beschilderde staat een poos geleden mijn atelier al weer verlaten. Maar voordat dit gebeurde, kwam professioneel cameraman Jaap van Willigen in de maand maart opnamen maken van het schilderproces en een interview met mij houden. De film die hij daarvan monteerde, is sinds kort klaar en nu te zien op Vimeo. De professionele tegenhanger van YouTube waar alleen kwaliteitsvideo's worden toegelaten. Een heel leuke video. Vind ik zelf ten minste. Maar of ik daarbij geheel objectief ben? Oordeel zelf maar (https://vimeo.com/294111095 ).

Zo heeft Jaap, als vrijwilliger van de stichting Energy4All, er een aantal gemaakt bij diverse deelnemende kunstenaars. Kijk maar eens op  https://www.heartparade.nl/heartseats.
De nu aangeleverde heARTseats zijn onlangs allemaal met een stevig beschermende, doorzichtige laklaag bespoten en klaar om een rondreizend bestaan te gaan leiden. Zo ook mijn bank.
 
mijn HeARTseat in volle, geverniste glorie
Ze gaan op allerlei plekken geëxposeerd worden. Logisch dus dat zo'n kunstwerk goed beschermd moet worden.  Ook natuurlijk omdat die hartvormige bank mee bedoeld is om op te zitten. Met een geliefde bijvoorbeeld.
Uiteindelijk komt er in de loop van 2019 een grote veiling waar de heARTseats geld moeten gaan opbrengen voor die medicijnontwikkeling. Dit verhaal zal dus ongetwijfeld vervolgd worden. Tot volgende week.
TOOS